ತಾಯಿ ಬೇರು

"ರುಚಿಯ ಅರಮನೆ: ಗಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಿಗಳ ಅಸಲಿ ಹಬ್ಬ - ದೋಸೆಯಿಂದ ಫಿಶ್ ಫ್ರೈವರೆಗೆ ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಬೀದಿ ತಿಂಡಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆ." ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಐಷಾರಾಮಿ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ದುಬಾರಿ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಸವಿದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಆ ಪಂಚತಾರಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೆನು ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು ನೀಡಲಾಗದ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಸುಖ, ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಗಾಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಆ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಪಾನಿಪುರಿಯನ್ನು ಬಾಯಿಗಿಟ್ಟಾಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳೋಣ, ಇಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಗಾಜಿನ ಕೋಣೆಗಳಂತೆ ಶುಚಿಯಾಗಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ತುತ್ತಿನಲ್ಲೂ ಸಿಗುವ ಆ ರುಚಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮತೃಪ್ತಿ ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರಾವ ಮೃಷ್ಟಾನ್ನ ಭೋಜನಕ್ಕೂ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ. "ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಭೂಪಟವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಪ್ರತಿ ಊರಿಗೂ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಥೆಯಿರುವಂತೆ, ಅಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆಗಳಿಗೂ ಒಂದು ರುಚಿಕರವಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರುಚಿಯ ಅರಮನೆಗಳನ್ನು ತಲುಪಬೇಕೆಂದರೆ ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ ಕಾರುಗಳಿಗಿಂತ, ಗಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಿಗಳನ್ನು ಅಲೆಯುವ ಆ 'ಅಲೆಮಾರಿ' ಮನಸ್ಥಿತಿ ನಮಗೆ ಬೇಕು. ಆಯಾ ಊರಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣ ಅಲ್ಲಿನ ಆಹಾರದಲ್ಲೂ ಬೆರೆತಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮುಂಬೈ ಗಲ್ಲಿಗಳ ಆ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಚಟ್ನಿ ಸವರಿದ 'ವಡಾ ಪಾವ್' ರುಚಿ ಆ ಊರಿಗೇ ಸೀಮಿತ. ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಚಾರಕ್ಕಂತೂ ಕೇಳಲೇಬೇಡಿ; ಇಲ್ಲಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ದಾವಣಗೆರೆಯ ಆ ಮರದ ಕೆಂಡದ ಮೇಲೆ...

ಭಾರತಕ್ಕೆ 1947ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿತು ಎನ್ನುವುದು ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ, ಆ ದಿನ ನಮಗೆ ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಷ್ಟೇ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಸ್ವಂತ ಸಂವಿಧಾನ ಅಂದು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ನಾವು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮಾಡಿದ್ದ 'ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಯ್ದೆ 1935'. ನಮ್ಮದೇ ಆದ ನಿಯಮಗಳು, ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಚೌಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣವಾದದ್ದು 1950ರ ಜನವರಿ 26ರಂದು. ಅದೇ ನಮ್ಮ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ. ಗಣರಾಜ್ಯ ಎಂದರೇನು? 'ಗಣ' ಎಂದರೆ ಜನರು, 'ರಾಜ್ಯ' ಎಂದರೆ ಆಡಳಿತ. ಗಣರಾಜ್ಯ ಎಂದರೆ ಜನರ ಆಡಳಿತ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ (ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ) ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಜನರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತವು ಒಂದು ಸಾರ್ವಭೌಮ, ಸಮಾಜವಾದಿ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಸಂಕೇತವೇ ಜನವರಿ ೨೬. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ನಂತರ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಲು ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷ ಬೇಕಾದದ್ದು ಏಕೆ? ಅನೇಕರಿಗೆ ಕಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, 1947ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕರೂ ಸಂವಿಧಾನ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲು 1950ರವರೆಗೆ ಏಕೆ ಕಾಯಬೇಕಾಯಿತು? ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಭಾರತವು 560ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿತ್ತು. ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನು ಒಂದೇ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯ...

"ಬೇರುಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಬದುಕು ಸುಂದರ; ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸೋಣ, ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ." (ಚಿತ್ರ ಕೃಪೆ: ಜೆಮಿನಿ) ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕವಾದುದಲ್ಲ, ಅದು ಆತ್ಮೀಯ ಮತ್ತು ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ. ಈ ವಿಶ್ವದ ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಬಂದ ಅತಿಥಿ. ನಮಗಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಮರ-ಗಿಡಗಳು, ನದಿ-ತೊರೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚಭೂತಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದವು. ನಾವು ಉಸಿರಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಾಳಿಯ ಕಣವೂ ಒಂದು ಮರದ ಕೊಡುಗೆಯಾದರೆ, ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವು ಈ ಭೂಮಿಯ ಸಾರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ನಮಗೆ ಕೇವಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಭಂಡಾರವಲ್ಲ; ಅದು ನಮಗೆ ಜೀವ ನೀಡುವ, ಪೋಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ 'ತಾಯಿ'. 'ತಾಯಿಬೇರು' ಎಂಬ ಪದವು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಮರವು ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದರೂ ಬೀಳದೆ ನಿಂತಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅದರ ಆಳಕ್ಕಿಳಿದ ತಾಯಿಬೇರುಗಳೇ ಕಾರಣ. ಹಾಗೆಯೇ, ಮನುಷ್ಯನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಬದುಕು ಕೂಡ ಈ ಪ್ರಕೃತಿಯೆಂಬ ತಾಯಿಬೇರಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಯಾವ ನಾಗರಿಕತೆಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದವೋ ಅವು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಬಾಳಿದವು. ಆದರೆ ಎಂದು ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಭೋಗದ ವಸ್ತುವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನೋ, ಅಂದಿನಿಂದ ಅವನ ಅವನತಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು...

"ಅಂದು ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಭ್ರಮ ಮತ್ತು ದೇಶಭಕ್ತಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು." ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದ ಕೂಡಲೇ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್‌ಗಳು, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ರೀಲ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾವು ಮುಳುಗಿ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿ... ಅಂದರೆ 90ರ ದಶಕದ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ. ಆಗ ಜನವರಿ 26 ಬಂತೆಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದೊಂದು ಭಾವನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಇರದ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮಾಯಾಜಾಲವಿಲ್ಲದ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹೇಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಗೊತ್ತೇ? ೧. ಚಳಿಗಾಲದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಕಂಬಳಿಯ ಒಳಗಿನ ಸಂಭ್ರಮ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳೆಂದರೆ ಚಳಿ ಮೈ ಕೊರೆಯುವ ಕಾಲ. 90ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನವೂ ಇಂದಿನಷ್ಟು ಕಲುಷಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಂಜಾನೆ ಹನಿಯುವ ಇಬ್ಬನಿ, ಮೈ ನಡುಗಿಸುವ ಆ ಚಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಟೀ ಅಥವಾ ಕಾಫಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟಾಗ ಸಿಗುವ ಸುಖವೇ ಬೇರೆ. ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ರಜೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ದಿನ ಹೋಮ್‌ವರ್ಕ್ ಚಿಂತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮಾಸ್ತರರ ಬೈಗುಳದ ಭಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದು ಟಿವಿ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಆ ಅವಸರವೇ ಒಂದು ಸೊಬಗು. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎಂಟು ಗಂಟೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲರೂ ಹಜಾರದಲ್ಲಿ (Living room) ಜಮ...

"ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಪುನರುತ್ಥಾನ: ಅಯೋಧ್ಯೆ ಶ್ರೀರಾಮ ಮಂದಿರ." ನನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರೀತಿಯ ಓದುಗರೇ ಮತ್ತು 'ತಾಯಿಬೇರು' ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೇ, ​ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳು ಕೇವಲ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಅವು ಭಾವನೆಗಳ ಮಹಾಪೂರವಾಗಿ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಮರವಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ, ಸಂಘರ್ಷಭರಿತ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯ ಕಥೆಯೇ "ಅಯೋಧ್ಯೆ ಶ್ರೀರಾಮ ಮಂದಿರ" . ​ ಶತಶತಮಾನಗಳ ಕಾಯುವಿಕೆ, ತಲೆಮಾರುಗಳ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಹೃದಯಗಳ ಹಂಬಲದ ಫಲವಾಗಿ ಇಂದು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮಲಲ್ಲಾ ಮಂದಸ್ಮಿತನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ, ಈ ಭವ್ಯ ಮಂದಿರದ ಹಿಂದೆ ಐನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ನೋವು, ಕಾನೂನು ಸಮರ ಮತ್ತು ಅಚಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯ ಕಥೆಯಿದೆ ಎಂಬುದು ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ನಮ್ಮ 'ತಾಯಿಬೇರು' ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು, ಮಂದಿರದ ಮೇಲಾದ ದಾಳಿಗಳನ್ನು, ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮತ್ತು ಇಂದು ತಲೆ ಎತ್ತಿ ನಿಂತಿರುವ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಒಂದು ಕಥಾರೂಪ ಲೇಖನವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತರುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಪಯಣವು ನಿಮಗೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ವಿವರಿಸಲಿದೆ. ​ಬನ್ನಿ, ಸರಯೂ ನದಿಯ ತೀರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ರಾಮಲಲ್ಲಾನ ಪ್ರಾಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯವರೆಗಿನ ಈ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಸ...