 |
| "ಬದಲಾದ ಕೃಷಿ ಪಥ: ಅಂದಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೊಗಡು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ." -ಚಿತ್ರಕೃಪೆ: ಜೆಮಿನಿ |
ಆತ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಎಷ್ಟು ಸತ್ಯವೋ, ಹಳ್ಳಿಯ ಆತ್ಮ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿ ಎಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ಅಂದು 'ಜೀವನೋಪಾಯ'ವಾಗಿದ್ದ ಕೃಷಿ ಇಂದು ಕೇವಲ 'ವ್ಯವಹಾರ'ವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಎತ್ತುಗಳ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ನೊಗವನ್ನಿಟ್ಟು ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯನ್ನು ಸವರುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲವೊಂದಿತ್ತು. ಅಂದು ರೈತನಿಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣ ಗೊತ್ತಿತ್ತು, ಮಳೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ಗಳ ಅಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವಂತಿಕೆ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಅಂದಿನ ಆ ಸುಂದರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಸವಾಲುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸೋಣ.
೧. ಹಟ್ಟಿಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ: ಅಂದಿನ ರಹಸ್ಯ
ಅಂದು ರೈತನಿಗೆ ಕೃಷಿಯೆಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಮಣ್ಣಿನ ಕೆಲಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಪವಿತ್ರ ಸಂಸ್ಕಾರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಂಸ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವೇ 'ಹಟ್ಟಿಗೊಬ್ಬರ'. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಅಂದು ಮಣ್ಣು ಒಂದು 'ಜೀವಂತ ಘಟಕ'ವಾಗಿತ್ತು.
ಗೊಬ್ಬರದ ಗುಂಡಿ: ರೈತನ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ
ಅಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನ ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೊಲದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ 'ಗೊಬ್ಬರದ ಗುಂಡಿ' ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಇಂದಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಕೌಂಟ್ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು.
- ಸಂಗ್ರಹಣಾ ವಿಧಾನ: ದಿನನಿತ್ಯ ಹಟ್ಟಿಯನ್ನು ಗುಡಿಸಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಸಗಣಿ, ಮೂತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ದನಗಳು ತಿಂದುಳಿದ ಮೇವಿನ ಕಡ್ಡಿಗಳು, ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ಹಸಿ ಕಸವನ್ನು ಈ ಗುಂಡಿಗೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
- ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಮಳೆಗಾಲದ ನೀರು ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕೊಳೆತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಾವಯವ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಶೇಖರಣೆಯಾದ ಈ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಯುಗಾದಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ಸಂಭ್ರಮವೇ ಬೇರೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಸತ್ವಯುತ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು 'ಭೂಮಿತಾಯಿಯ ಉಸಿರು'
ಹಟ್ಟಿಗೊಬ್ಬರ ಕೇವಲ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಮಣ್ಣಿನ ಭೌತಿಕ ಗುಣವನ್ನೇ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ.
- ಮಣ್ಣಿನ ರಚನೆ: ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ಮಣ್ಣನ್ನು ಪುಡಿಪುಡಿ ಮಾಡಿ ಧೂಳಾಗಿಸಿದರೆ, ಹಟ್ಟಿಗೊಬ್ಬರವು ಮಣ್ಣಿನ ಕಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣು ಮೆತ್ತಗಾಗಿ, ಗಾಳಿಯಾಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹಿರಿಯರು "ಭೂಮಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದೆ" ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.
- ಜಲಧಾರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ: ಹಟ್ಟಿಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕಿದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟರೂ ಬೆಳೆ ಬಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ 'ಸ್ಪಂಜಿನ' ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಎರೆಹುಳುಗಳು: ಭೂಮಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಗಳು
ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಲದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದರೆ ಸಾಕು, ಹತ್ತಾರು ಎರೆಹುಳುಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಿದ್ದವು.
- ಹಟ್ಟಿಗೊಬ್ಬರವು ಈ ಎರೆಹುಳುಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹುಳುಗಳು ಮಣ್ಣನ್ನು ತಿಂದು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಹಾಕುವ 'ವರ್ಮಿ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್' ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಮೃತದಂತಿತ್ತು.
- ಎರೆಹುಳುಗಳು ಮಣ್ಣಿನ ಆಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬರುವುದರಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಉಳುಮೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದು ಮಣ್ಣು ಅಷ್ಟು ಫಲವತ್ತಾಗಿರಲು ಈ ಪುಟ್ಟ ಜೀವಗಳ ಶ್ರಮವೇ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.
ಇಂದಿನ ಕಟು ಸತ್ಯ: 'ಸಬ್ಸಿಡಿ' ವಿಷದ ಹಾವಳಿ
ಇಂದು ಹಟ್ಟಿಗೊಬ್ಬರದ ಜಾಗವನ್ನು ಯೂರಿಯಾ, ಡಿಎಪಿ (DAP) ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಶ್ಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
- ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಉಬ್ಬರ: ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕಿದ ತಕ್ಷಣ ಬೆಳೆ ಸೊಂಪಾಗಿ ಬೆಳೆದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಮಣ್ಣಿನ ಒಳಗಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೀರಿ ಬೆಳೆಯುವ 'ಉಬ್ಬರ' ಮಾತ್ರ.
- ಮಣ್ಣಿನ ಸಾವು: ಸತತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿದ್ದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಮತ್ತು ಎರೆಹುಳುಗಳು ಸತ್ತುಹೋಗಿವೆ. ಅಂದು ಹದವಾಗಿದ್ದ ಮಣ್ಣು ಇಂದು ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ.
- ರುಚಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ: ಅಂದು ಹಟ್ಟಿಗೊಬ್ಬರದಿಂದ ಬೆಳೆದ ರಾಗಿ ಮುದ್ದೆ ಅಥವಾ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ರುಚಿ ಇಂದು ಮಾಯವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ನಾವು ತಿನ್ನುತ್ತಿರುವುದು ಆಹಾರವನ್ನಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಸುರಿದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು!
೨. ಎತ್ತುಗಳ ಉಳುಮೆ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ನಂಟು
ಅಂದು ಕೃಷಿಯೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ, ಅದು ರೈತ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ಗಳ ಗದ್ದಲದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಆ ಎತ್ತುಗಳ ಘಂಟಾನಾದ ಮರೆಯಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ.
ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಂತೆ ಎತ್ತುಗಳು
ಅಂದು ರೈತನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದು ನೋಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಿಗೆ 'ಬಸವ', 'ಸಿದ್ದ', 'ಕರಿಯ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಂತೆಯೇ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
- ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಡಿಪಾಯ: ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ 'ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಉಳುಮೆ'ಗೆ ಮುಹೂರ್ತ ನಿಗದಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎತ್ತುಗಳ ಕೊಂಬಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿ, ಮೈ ತೊಳೆದು, ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ದೈವಿಕ ಭಾವವಿರುತ್ತಿತ್ತು.
- ಪರಸ್ಪರ ತಿಳುವಳಿಕೆ: ರೈತ ಒಂದು ಸಣ್ಣ 'ಶಬ್ದ' ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು, ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ಅದು ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಬೇಕೋ ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಚಾಟಿ ಏಟಿನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಯ ಸನ್ನೆಗಳೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ಮಣ್ಣಿನ ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಗುಟ್ಟು
ಅಂದು ಎತ್ತುಗಳ ಹಿಂದೆ ಉಳುಮೆ ಮಾಡುವ ರೈತನ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮವೇ ಆತನ ಆರೋಗ್ಯದ ಗುಟ್ಟಾಗಿತ್ತು.
- ಬರಿಗಾಲಿನ ನಂಟು: ರೈತ ಎತ್ತುಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೈಲಿಗಟ್ಟಲೆ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ಮಣ್ಣಿನ ತಂಪು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶ ದೇಹದ ನರನಾಡಿಗಳಿಗೆ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ಈ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಅಂದಿನ ರೈತರಿಗೆ ಇಂದಿನ 'ಜಿಮ್' ಅಥವಾ ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮದ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.
- ಭೂಮಿಯ ಹದ: ಎತ್ತುಗಳ ಉಳುಮೆ ಮಣ್ಣಿನ ಆಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲ್ಪದರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹದ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೇಲ್ಪದರ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಭಾರಿ ತೂಕದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ಗಳು ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಸಾಗಿದಾಗ ಮಣ್ಣು ಅತಿಯಾಗಿ ಅಮುಕಲ್ಪಟ್ಟು (Soil Compaction) ಅದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಚನೆ ಹಾಳಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಾರ ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಹಬ್ಬಗಳ ಸೊಗಡು
ಎತ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಗೌರವ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಅವುಗಳಿಗಾಗಿಯೇ 'ಕಾರ ಹಬ್ಬ' ಮತ್ತು 'ಬಸವ ಜಯಂತಿ'ಯಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
- ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಸಿಂಗರಿಸಿ ಊರ ತುಂಬಾ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡುವುದು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಿಹಿ ಊಟ ಮಾಡಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಯಾಗಿರದೆ, ರೈತ ತನ್ನ ಶ್ರಮದ ಅರ್ಧ ಪಾಲನ್ನು ಹೊರುವ ಜೀವಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಾಗಿತ್ತು.
- ಇಂದು ಈ ಹಬ್ಬಗಳು ಕೇವಲ ಹೆಸರಿಗಷ್ಟೇ ಉಳಿದಿವೆ ಅಥವಾ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಯಾಂತ್ರೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವ: ಕಳೆದುಹೋದ ಜೀವಂತಿಕೆ
ಇಂದು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಪವರ್ ಟಿಲ್ಲರ್ಗಳು ಬಂದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಆಗುತ್ತಿವೆ ನಿಜ. ಆದರೆ ಆ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ 'ಜೀವ' ಇಲ್ಲ.
- ಡೀಸೆಲ್ ವರ್ಸಸ್ ಹುಲ್ಲು: ಎತ್ತುಗಳಿಗೆ ಹೊಲದ ಗದ್ದೆಯ ಹುಲ್ಲೇ ಆಹಾರವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇಂದು ರೈತ ಡೀಸೆಲ್ ದರ ಏರಿಕೆಯಾದಾಗ ತಲೆ ಚಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
- ಮೌನವೋ ಅಥವಾ ಗದ್ದಲವೋ: ಮುಂಜಾನೆಯ ಶೀತಲ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತುಗಳ ಕೊರಳ ಘಂಟೆಯ ನಾದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ ಹೋಗಿ, ಇಂದು ಕಿವಿಗಡಚಿಕ್ಕುವ ಯಂತ್ರಗಳ ಸದ್ದಿನಲ್ಲೇ ರೈತ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನೂ ಕೆಡಿಸುತ್ತಿದೆ.
೩. ಕೂರಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಬೀಜದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತನೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಭರವಸೆಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದು ರೈತ ತನ್ನ ಭೂಮಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಬೀಜಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ತಂದ "ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದ ಕಾಳುಗಳಲ್ಲ", ಅವು ಆತನ ಮನೆತನದ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದ್ದವು.
ಬೀಜದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆ
ಅಂದು ರೈತರು ಬೀಜಗಳಿಗಾಗಿ ಅಂಗಡಿಯ ಮುಂದೆ ಸಾಲು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ಬೆಳೆ ಕೈಗೆ ಬಂದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪುಷ್ಟಿಯಾದ, ರೋಗಮುಕ್ತವಾದ ತೆನೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ 'ಬೀಜ'ಕ್ಕಾಗಿ ಎತ್ತಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.
- ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಈ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪುಡಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಬೇವಿನ ಎಲೆ, ಒಣಗಿದ ಬೂದಿ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬೀಜೋಪಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಬೀಜದ ಅಂಕುರೊತ್ಪತ್ತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾಪಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.
- ದೈವತ್ವ: ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, "ಧಾನ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ"ಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಬಿತ್ತನೆ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೀಜವು ಮಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಹೋಗುವುದು ಎಂದರೆ ಅದು ಹೊಸ ಜೀವದ ಉದಯ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಅಂದು ಗಾಢವಾಗಿತ್ತು.
ಕೂರಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವ ಕಲೆ
'ಕೂರಿಗೆ' ಎಂಬುದು ಅಂದಿನ ಅದ್ಭುತ ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣ. ಇದು ಮಣ್ಣಿನ ಆಳಕ್ಕೆ ಬೀಜವನ್ನು ಸಮಾನ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿತ್ತು.
- ಸಮನ್ವಯತೆ: ಕೂರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಹಾಕುವಾಗ ರೈತನ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಅಪಾರವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಎಷ್ಟು ಆಳಕ್ಕೆ ಬೀಜ ಹೋಗಬೇಕು, ಎಷ್ಟು ಅಂತರವಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಆತನ ಅನುಭವದ ಪಾಠವಾಗಿತ್ತು.
- ಮಿಶ್ರ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿ: ಕೂರಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಕೇವಲ ಒಂದು ಬೆಳೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, 'ಅಕ್ಕಡಿ ಸಾಲು'ಗಳಲ್ಲಿ ಅವರೆ, ತೊಗರಿ ಅಥವಾ ಹೆಸರು ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಮಣ್ಣಿನ ಸಾರವನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಹಾವಳಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಗುಲಾಮಗಿರಿ
ಇಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಬೀಜ ಎಂಬುದು ರೈತನ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಾಲಾಗಿದೆ.
- ಮರಳಿ ಬಿತ್ತಲಾಗದ ಬೀಜಗಳು: ಇಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ 'ಹೈಬ್ರಿಡ್' ಅಥವಾ 'ಜಿಎಂ' (GM) ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬಿತ್ತಬಹುದು. ಈ ಬೆಳೆಯಿಂದ ಬಂದ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಬಿತ್ತನೆಗೆ ಬಳಸಿದರೆ ಮೊಳಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ರೈತ ಬೀಜಕ್ಕಾಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಮುಂದೆ ಕೈಚಾಚಲೇಬೇಕು.
- ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಗಳ ನಾಶ: ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ತಳಿಗಳು ಇಂದು ಮರೆಯಾಗಿವೆ. ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಗಳಿಗೆ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಕಂಪನಿ ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಔಷಧ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಅತಿಯಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ.
ಅವಲಂಬಿತ ರೈತ
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೈತ "ಬೀಜದ ರಾಜ"ನಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಇಂದು ಬೀಜಕ್ಕೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರದ ಕಡೆ ನೋಡುವಂತಾಗಿದೆ. ಈ ಅವಲಂಬನೆಯೇ ಕೃಷಿಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ರೈತನನ್ನು ಸಾಲದ ಸುಳಿಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಬೀಜದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಹೋಗಿ ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು "ಉತ್ಪನ್ನ"ವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಕೃಷಿ ಲೋಕದ ದೊಡ್ಡ ದುರಂತ.
೪. ಮಳೆ ನಂಬಿದ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ಜ್ಞಾನ
ಅಂದು ಕೃಷಿ ಎಂಬುದು ಆಕಾಶದ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇಂದಿನಂತೆ ಹವಾಮಾನ ವರದಿಗಳು ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮಗನಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಒಂದು ತೆರೆದ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿತ್ತು.
ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆ
ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರಿಗೆ 'ಅಶ್ವಿನಿ'ಯಿಂದ 'ರೇವತಿ'ಯವರೆಗಿನ 27 ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನವಿತ್ತು. ಯಾವ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಬಂದರೆ ಮಣ್ಣು ಹದವಾಗುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಮಳೆ ಬೆಳೆಗೆ ಅಮೃತ, ಯಾವುದಕ್ಕೆ ವಿಷ ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಕರತಲಾಮಲಕವಾಗಿತ್ತು.
- ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸನ್ನೆಗಳು: ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮೋಡದ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗುವುದು, ಗಾಳಿ ಬೀಸುವ ದಿಕ್ಕು, ಇರುವೆಗಳು ಮೊಟ್ಟೆ ಹೊತ್ತು ಸಾಲಾಗಿ ಹೋಗುವುದು, ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮೀಯುವುದು – ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡಿ "ನಾಳೆ ಮಳೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಇಂದೇ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಬೇಕು" ಎಂದು ಅಜ್ಜಂದಿರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಮಾತುಗಳು ಇಂದಿನ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಿಂತಲೂ ನಿಖರವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು!
- ಜಾನಪದ ನಂಬಿಕೆಗಳು: "ಆಶ್ಲೇಷ ಮಳೆ ಬಂದರೆ ಅಕ್ಕಿ ಹಳಸುವುದಿಲ್ಲ", "ಮಖೆ ಮಳೆ ಬಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ರೋಗವಿಲ್ಲ" ಎಂಬಂತಹ ಗಾದೆ ಮಾತುಗಳು ಅಂದಿನ ಕೃಷಿ ಜ್ಞಾನದ ಭಂಡಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆ: ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟೆಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಂದು ಬೋರ್ವೆಲ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಳ್ಳಿಗೂ ಒಂದು ಕೆರೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು, ಅದು ಹಳ್ಳಿಯ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿತ್ತು.
- ಮಳೆ ನೀರು ಕೊಯ್ಲು: ಮಳೆ ನೀರು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗದಂತೆ ಹೊಲದ ಬದುಗಳಲ್ಲಿ 'ಕಟ್ಟೆ'ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಉಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಸದಾ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು.
- ಜೀವಂತ ಬಾವಿಗಳು: ಅಂದು ಹತ್ತು-ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಡಿ ತೋಡಿದರೆ ಸಾಕು, ಶುದ್ಧವಾದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಾವಿಯ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ನೀರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಾಣತನದಿಂದ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅಂತರ್ಜಲದ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಸಂಕಷ್ಟ
ಇಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಿದೆ, ಸಾವಿರಾರು ಅಡಿ ಆಳಕ್ಕೆ ಕೊರೆಯುವ ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಭೂಮಿಯ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗಿನ ನೀರು ಮಾತ್ರ ಬರಿದಾಗುತ್ತಿದೆ.
- ಅತಿವೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅನಾವೃಷ್ಟಿ: ಕಾಡುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮತೋಲನ ಕೆಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ಮಳೆ ಬರಬೇಕಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬಾರದಿದ್ದಾಗ ಅತಿವೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂದು ಮಳೆ ಹಂಚಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಜ್ಞಾನ ಇಂದು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ.
- ಅತಿಯಾದ ಅವಲಂಬನೆ: ಅಂದು ಮಳೆ ಕೈಕೊಟ್ಟರೂ ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಗಳು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಬೋರ್ವೆಲ್ ಕೈಕೊಟ್ಟರೆ ಇಡೀ ಬೆಳೆ ಒಣಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಂದಿನ ರೈತ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು "ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ", ಇಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು "ಸುಲಿಗೆ" ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
೫. ಶ್ರಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಕೃಷಿ (ಕೈಗಡ)
ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಕೃಷಿಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯೆಂದರೆ ಅದು 'ಜೀವಂತ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಗಳು'. ಅಂದು ಕೃಷಿ ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬ ರೈತ ತನ್ನ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಪಡುವ ಒಂಟಿ ಹೋರಾಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಇಡೀ ಹಳ್ಳಿಯ ಸಂಭ್ರಮವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನೇ ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 'ಕೈಗಡ' ಅಥವಾ 'ಸಹಾಯ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಪ್ರೀತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ 'ಕೈಗಡ' ಪದ್ಧತಿ
ಅಂದು ರೈತನಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಳುಗಳ (Laborers) ಕೊರತೆ ಕಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂದು ಒಬ್ಬರ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ನಾಟಿ ಅಥವಾ ಕೊಯ್ಲು ಇದ್ದರೆ, ನೆರೆಹೊರೆಯ ಹತ್ತಾರು ರೈತರು ಬಂದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು.
- ವಿನಿಮಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ: ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಬಂದಾಗ ಇವರು ಹೋಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಶ್ರಮದ ಗೌರವಯುತ ವಿನಿಮಯವಾಗಿತ್ತು.
- ಸಮೂಹ ಸಂಭ್ರಮ: ಹತ್ತಾರು ಜನ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಆಯಾಸದ ಅರಿವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹರಟೆ, ಹಾಸ್ಯ, ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ನಾಟಿ ಪದಗಳು, ಬೀಸುವ ಪದಗಳು) ಮೂಲಕ ಕೆಲಸವು ಒಂದು ಹಬ್ಬದಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ಒಟ್ಟಾಗಿ ಉಣ್ಣುವ 'ಬುತ್ತಿ'ಯ ಸವಿ
ಕೆಲಸದ ನಡುವೆ ಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಎಲ್ಲರೂ ತಂದಿದ್ದ ಬುತ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಉಣ್ಣುವ ಸವಿಯೇ ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು.
- ಮನೆಯಿಂದ ತಂದ ರೊಟ್ಟಿ, ಚಟ್ನಿ, ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಸೊಪ್ಪಿನ ಪಲ್ಯಗಳು ಹಂಚಿಕೆಯಾದಾಗ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ರುಚಿ ಇಂದಿನ ಪಂಚತಾರಾ ಹೋಟೆಲ್ಗಳಲ್ಲೂ ಸಿಗದು.
- ಅಲ್ಲಿ ಮೇಲು-ಕೀಳು ಎಂಬ ಭೇದವಿರಲಿಲ್ಲ, ಯಜಮಾನ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಾರ ಎಂಬ ಅಂತರವಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರೂ ಮಣ್ಣಿನ ಮಕ್ಕಳಾಗಿಯೇ ಕುಳಿತು ಉಣ್ಣುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ: ಕೂಲಿ ಆಳುಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಏಕಾಂಗಿ ಹೋರಾಟ
ಇಂದು ಹಳ್ಳಿಯ ಯುವಜನತೆ ನಗರದತ್ತ ವಲಸೆ ಹೋಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಜನರು ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
- ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ: ಜನರ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ರೈತ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಕೆಲಸವೇನೋ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಅಂದಿನ ಆ 'ಸಮೂಹ ಸಂಭ್ರಮ' ಮಾಯವಾಗಿದೆ.
- ಹಣವೇ ಪ್ರಧಾನ: ಇಂದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೂ 'ಗುತ್ತಿಗೆ' (Contract) ಅಥವಾ 'ದಿನಗೂಲಿ' ನೀಡಬೇಕಿದೆ. ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರದ ಜಾಗವನ್ನು ಹಣ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಂದಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾಡಿದ್ದ 'ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಂದು' ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇಂದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನೂ ತನ್ನ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
೬. ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಪರೂಪದ ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳು
ಅಂದು ರೈತನ ಆಯುಧಗಳು ಕೇವಲ ಕಬ್ಬಿಣದ ತುಂಡುಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವು ಮಣ್ಣಿನ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಲ್ಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಧನಗಳಾಗಿದ್ದವು.
- ಸ್ಥಳೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: ನೊಗ, ಕೂರಿಗೆ, ಕುಂಟೆ, ಹಲುಬೆ, ಕುಡುಗೋಲು, ಪಿಕಾಸಿ – ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಪಕರಣವನ್ನೂ ಆಯಾ ಭಾಗದ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಡಗಿಗಳೇ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
- ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ: ಇವು ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲ್ಪದರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಭಾರಿ ತೂಕದ ಹರಗುವ ಯಂತ್ರಗಳು (Disc Harrows) ಮಣ್ಣನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಪುಡಿ ಮಾಡಿ, ಮಣ್ಣಿನ ಸವೆತಕ್ಕೆ (Soil Erosion) ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ.
- ಮರೆಯಾದ ಹೆಸರುಗಳು: ಇಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ 'ನೊಗ' ಅಂದರೇನು ಅಥವಾ 'ಕುಂಟೆ' ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ಉಪಕರಣಗಳು ಇಂದು ಕೃಷಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಶೋಭೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳಾಗುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ.
೭. ಕೃಷಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾದ ವಾಸ್ತವ
ಇಂದಿನ ಯುವಕರು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಗರದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. "ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಲಾಭವಿಲ್ಲ" ಎನ್ನುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾತಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಕಾರಣವೇನು?
- ಅವಲಂಬನೆಯೇ ಮುಳುವಾಯಿತು: ಅಂದು ರೈತ "ಸ್ವಾವಲಂಬಿ"ಯಾಗಿದ್ದ. ಬೀಜ ಆತನದ್ದೇ ಆಗಿತ್ತು, ಗೊಬ್ಬರ ಹಟ್ಟಿಯದ್ದಾಗಿತ್ತು, ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮನೆಯವರೇ ಇದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಬಂದ ಬೆಳೆ ಪೂರ್ತಿ ಆತನ ಲಾಭವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು ರೈತ ಗೊಬ್ಬರಕ್ಕೆ, ಬೀಜಕ್ಕೆ, ಕೀಟನಾಶಕಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಬಂಡವಾಳ ಹಾಕಬೇಕು. ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚವೇ ಕೃಷಿಯನ್ನು ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
- ವ್ಯವಹಾರವೋ ಅಥವಾ ಜೀವನವೋ?: ಅಂದು ಕೃಷಿ ಒಂದು 'ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿ'ಯಾಗಿತ್ತು. ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದದ್ದನ್ನು ಮೊದಲು ಮನೆಗೆ ಬಳಸಿ, ಉಳಿದದ್ದನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು ಕೃಷಿ ಕೇವಲ 'ವ್ಯಾಪಾರ'ವಾಗಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಏರಿಳಿತದ ನಡುವೆ ರೈತ ಸಿಲುಕಿ ನಲುಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ತೀರ್ಮಾನ: ಮತ್ತೆ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಮರಳುವ ಸಮಯ
ನಾವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು ಎಂದು ಇದರ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಬೇಕು, ಆಧುನಿಕ ನೀರಾವರಿಯೂ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ 'ಸಾವಯವ' ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲಿನ 'ಪ್ರೀತಿ' ಮರೆಯಾಗಬಾರದು.
- ಸಮತೋಲನ: ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಬೀಜ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎರಡನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಕೃಷಿ ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ.
- ನಮ್ಮ ಹೊಣೆ: ಮಣ್ಣನ್ನು ವಿಷಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯ. ನಾವು ರೈತನನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ 'ಉತ್ಪಾದಕ' ಎಂದು ನೋಡದೆ, ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವ 'ಜೀವದಾತ' ಎಂದು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
ರೈತ ಮತ್ತೆ ಮಣ್ಣಿನ ಮಗನಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಲಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ದಾಳವಾಗದಿರಲಿ. ಅಂದು 'ಸಮೃದ್ಧಿ'ಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದ ಹೊಲಗಳು, ಇಂದು ಕೇವಲ 'ಸಬ್ಸಿಡಿ'ಗಾಗಿ ಕಾಯುವ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹೊರಬರಲಿ.
ಲೇಖಕರು: ರವಿ ಬೂಕನಬೆಟ್ಟ
ಈ ಬರಹ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಯಿತೇ? ❤️
ನಿಮ್ಮ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಾಮೆಂಟ್ ನಮಗೆ ಮುಂದಿನ ಬರಹಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೇರಣೆ. ನಿಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತಪ್ಪದೆ ತಿಳಿಸಿ ಮತ್ತು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.
ಗಮನಿಸಿ: ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಬರೆದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಇದು ಯಾವುದೇ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಿರೋಧಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿಯತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯಿರಿ.
ಕಾಮೆಂಟ್ಗಳು
ಕಾಮೆಂಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿ